Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, belirli tutarda gayrimenkul alan, sermaye yatırımı yapan, bankaya döviz yatıran ya da istihdam sağlayan yabancıların istisnai vatandaşlık kapsamında Türk vatandaşlığı kazanabildiği bir yoldur. Bu yolda Türkiye'de belirli bir süre yaşamış olma şartı aranmaz; yatırımın şartlara uygun yapılması ve belgelerin eksiksiz sunulması belirleyicidir. Eş ve 18 yaşından küçük çocuklar da aynı başvuruya dahil edilebilir.
Yatırım yoluyla vatandaşlık için hangi seçenekler var?
Türk Vatandaşlığı Kanunu ve uygulama yönetmeliği, yatırım yoluyla vatandaşlık için birkaç farklı seçenek tanır. Bu yazının yazıldığı tarihte geçerli olan başlıca seçenekler şunlardır:
- Gayrimenkul alımı: En az 400.000 ABD doları değerinde gayrimenkul satın alınması ve tapuya üç yıl satılmayacağına dair şerh konulması.
- Sabit sermaye yatırımı: En az 500.000 ABD doları tutarında sabit sermaye yatırımı yapılması.
- Banka mevduatı: Türkiye'deki bankalara en az 500.000 ABD doları veya karşılığı tutarın yatırılması ve üç yıl tutulması.
- Devlet borçlanma araçları: En az 500.000 ABD doları tutarında devlet borçlanma aracının satın alınıp üç yıl elde tutulması.
- Fon payları: Gayrimenkul yatırım fonu veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarından en az 500.000 ABD doları tutarında alınıp üç yıl elde tutulması.
- İstihdam: En az 50 kişilik istihdam oluşturulması.
Bu tutarlar ve şartlar daha önce birçok kez değiştirilmiştir ve yeniden değişebilir. Yatırım kararı vermeden önce güncel tutarları mutlaka bir avukatla teyit edin.
Gayrimenkul yoluyla vatandaşlıkta nelere dikkat edilmeli?
En çok tercih edilen yol gayrimenkul yatırımıdır; ancak en çok hata da bu yolda yapılır.
Değer ve ödeme şartları
Gayrimenkulün değeri, lisanslı bir değerleme şirketinin hazırladığı değerleme raporu ile belirlenir. Satış bedeli tapuda gösterilen bedel ve değerleme raporu ile uyumlu olmalıdır. Ödemenin yabancı para olarak banka aracılığıyla yapılması ve döviz satışını gösteren belgenin alınması gerekir. Elden ödeme ya da kayıt dışı ödeme, başvurunun reddine yol açabilir.
Üç yıl satmama şerhi
Tapu kaydına, gayrimenkulün üç yıl boyunca satılmayacağına dair şerh işlenir. Bu süre dolmadan satış yapılması, vatandaşlık hakkını tehlikeye sokar.
Daha önce yabancıya satılmış mülkler
Uygulamada daha önce vatandaşlık amacıyla kullanılmış bir gayrimenkulün yeniden aynı amaçla kullanılması konusunda kısıtlamalar bulunmaktadır. Satın almadan önce mülkün geçmişi mutlaka kontrol edilmelidir. Tapu sürecinin ayrıntıları için yabancıların tapu işlemleri yazımıza bakabilirsiniz.
Başvuru süreci adım adım nasıl işler?
- Yatırımın yapılması: Seçilen yatırım türüne göre gayrimenkul satın alınır, mevduat yatırılır veya sermaye yatırımı gerçekleştirilir.
- Uygunluk belgesinin alınması: Yatırımın şartlara uygun olduğunu gösteren belge ilgili kurumdan alınır. Gayrimenkulde bu belge Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından verilir.
- İkamet izni başvurusu: Yatırımcı ve ailesi için ikamet izni alınır. Bu adım, vatandaşlık dosyasının tamamlanması için gereklidir. Ayrıntılar için ikamet izni türleri yazımızı okuyabilirsiniz.
- Vatandaşlık başvurusu: Belgelerle birlikte yetkili birime başvuru yapılır, biyometrik bilgiler alınır.
- Güvenlik ve arşiv araştırması: Başvuru sahibinin geçmişi ilgili kurumlarca incelenir.
- Cumhurbaşkanı kararı: Olumlu değerlendirme sonrası vatandaşlık kararı verilir ve nüfus kaydı yapılır.
Sürecin süresi dosyanın durumuna ve idarenin iş yüküne göre değişir. Kesin bir süre taahhüt eden açıklamalara temkinli yaklaşmak gerekir.
Hangi belgeler gereklidir?
Başvuru dosyasında genellikle şu belgeler yer alır:
- Pasaport ve Türkçe noter onaylı tercümesi
- Doğum belgesi, evli ise evlilik belgesi; çocuklar için doğum belgeleri
- Apostilli veya konsolosluk onaylı yabancı belgeler ve yeminli tercümeleri
- Yatırıma ait uygunluk belgesi
- Geçerli ikamet izni
- Biyometrik fotoğraflar ve harç ödeme belgesi
Belgelerdeki isimlerin yazımı tüm evraklarda aynı olmalıdır. Pasaporttaki isim ile doğum belgesindeki isim arasındaki küçük farklar bile ek yazışmalara ve gecikmelere neden olabilir.
Başvurunun reddedilmesine neden olan durumlar nelerdir?
- Yatırım bedelinin şartlara uygun yöntemle ödenmemesi
- Değerleme raporu ile satış bedeli arasında tutarsızlık
- Milli güvenlik veya kamu düzeni açısından engel oluşturan durumlar
- Eksik, çelişkili veya onaysız belgeler
- Üç yıllık elde tutma şartına aykırı davranılması
Ret kararına karşı idari dava yolu açıktır; ancak dava süreleri kısadır ve kararın tebliğinden itibaren hızlı hareket etmek gerekir.
Süreç vekâletle yürütülebilir mi?
Yatırım yoluyla vatandaşlık sürecinin önemli bir kısmı, noter onaylı bir vekâletname ile avukat tarafından yürütülebilir. Gayrimenkul alımı, değerleme raporunun takibi, uygunluk belgesinin alınması ve evrakların hazırlanması bu kapsamdadır. Yurt dışında bulunan yatırımcılar vekâletnameyi bulundukları ülkedeki Türk konsolosluğunda ya da yerel noterde apostil şerhiyle düzenletebilir.
Bununla birlikte biyometrik veri alınması, ikamet izni randevusu ve bazı imzalar gibi işlemler için başvuru sahibinin ve aile üyelerinin bizzat bulunması gerekebilir. Vekâletnamenin kapsamı da önemlidir: yetkiler çok dar yazılırsa süreç ortasında yeni vekâletname gerekir; çok geniş yazılırsa gereksiz risk doğar. Vekâletnamenin, yapılacak işlemlere göre özel olarak hazırlanması en sağlıklı yoldur.
Çifte vatandaşlık mümkün mü?
Türk hukuku çifte vatandaşlığa izin verir. Bu nedenle Türk vatandaşlığını kazanan kişinin önceki vatandaşlığından çıkması Türkiye açısından gerekmez. Ancak bazı ülkeler kendi vatandaşlarının başka bir vatandaşlık almasını kısıtlar; bu nedenle kendi ülkenizin kurallarını da kontrol etmelisiniz.
Yatırım yoluyla vatandaşlıkta en pahalı hata, şartlara uymayan bir yatırımın vatandaşlık amacıyla yapılmasıdır. Yatırım öncesi hukuki inceleme, sonradan düzeltmeye çalışmaktan çok daha az maliyetlidir.
Ücretsiz ön görüşme
Al Adalet Hukuk & Danışmanlık olarak İstanbul'da yatırım yoluyla vatandaşlık dosyalarını yatırım öncesi incelemeden vatandaşlık kararına kadar Türkçe ve Arapça olarak takip ediyoruz. İlk görüşme ücretsizdir; durumunuzu değerlendirmek için iletişim sayfamızdan bize yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bu yazının yazıldığı tarihte gayrimenkul yoluyla vatandaşlık için en az 400.000 ABD doları değerinde gayrimenkul alınması ve üç yıl satılmaması gerekmektedir. Tutar daha önce birçok kez değiştiği için yatırım öncesi güncel şartı teyit etmeniz önemlidir.
Başvuru sahibinin eşi ve 18 yaşından küçük çocukları aynı başvuruya dahil edilebilir. Reşit çocukların ise genellikle kendi başlarına ayrı bir yoldan başvurmaları gerekir.
Uygulamada birden fazla gayrimenkulün toplam değeriyle şart sağlanabilir. Ancak her bir mülkün şartlara uygun alınması, ödemelerin doğru yöntemle yapılması ve tapulara gerekli şerhin işlenmesi gerekir.
Yatırım yoluyla istisnai vatandaşlıkta Türkiye'de belirli bir süre ikamet etmiş olma şartı aranmaz. Bununla birlikte süreç içinde ikamet izni alınması ve bazı işlemler için Türkiye'de bulunulması gerekebilir.
Tapuya işlenen üç yıllık süre dolduktan sonra satış mümkündür. Bu süre dolmadan yapılan satış, vatandaşlık hakkı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir; bu nedenle satış öncesi hukuki görüş alınmalıdır.